Zapytaj rzecznika
W praktyce zawodowej pielęgniarek i położnych jednym z istotnych obszarów ryzyka odpowiedzialności zawodowej jest realizacja zleceń lekarskich, które nie zostały prawidłowo udokumentowane lub są niekompletne. Choć pielęgniarka i położna wykonują zawód w oparciu o współpracę z lekarzem, to jednak ponoszą własną odpowiedzialność za podejmowane działania zawodowe, w tym za ich zgodność z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami etyki zawodowej.
Zgodnie z ustawą z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, wykonywanie zawodu powinno odbywać się z należytą starannością, w oparciu o aktualną wiedzę medyczną oraz z poszanowaniem praw pacjenta. Oznacza to, że pielęgniarka nie może traktować zlecenia lekarskiego jako dokumentu zwalniającego ją z odpowiedzialności za jego realizację, jeżeli budzi ono wątpliwości co do formy, treści lub zgodności z dokumentacją medyczną.
Szczególne znaczenie ma prawidłowa dokumentacja zleceń lekarskich. Zlecenie powinno być czytelne, jednoznaczne i odnotowane w dokumentacji medycznej pacjenta w sposób umożliwiający jego identyfikację oraz weryfikację. Braki w dokumentacji, takie jak brak podpisu lekarza, nieprecyzyjne dawkowanie leków czy brak daty zlecenia, mogą prowadzić do sytuacji ryzykownych zarówno dla pacjenta, jak i dla personelu pielęgniarskiego.
W przypadku realizacji zleceń nieprawidłowo udokumentowanych pielęgniarka powinna zachować szczególną ostrożność. W razie wątpliwości ma ona obowiązek wyjaśnić treść zlecenia z lekarzem lub odmówić jego wykonania do czasu uzyskania jednoznacznej informacji. Wykonanie nieprecyzyjnego lub wadliwego zlecenia może zostać ocenione jako naruszenie obowiązku należytej staranności, a w konsekwencji stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.
Z perspektywy odpowiedzialności zawodowej kluczowe znaczenie ma również właściwe dokumentowanie działań pielęgniarskich. Każda interwencja powinna być odnotowana w sposób rzetelny i zgodny z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń. Brak właściwej dokumentacji lub jej nierzetelność mogą utrudnić ocenę prawidłowości postępowania i stanowić dodatkowe ryzyko w przypadku postępowania wyjaśniającego.
Podsumowując, realizacja nieprawidłowo udokumentowanych zleceń lekarskich stanowi istotny obszar ryzyka zawodowego pielęgniarek i położnych. Kluczowe znaczenie ma nie tylko sumienne wykonywanie zleceń, ale również ich weryfikacja oraz dbałość o pełną i rzetelną dokumentację medyczną, która stanowi podstawowy dowód prawidłowości udzielanych świadczeń zdrowotnych.
A jeśli macie pytania, chcecie przedyskutować ten temat lub inny, to Rzecznik odpowiedzialności zawodowej serdecznie zaprasza w czasie pełnionego dyżuru 08 i 22.06.2026 r. w godz. od 14.00-15.00 do siedziby Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Koninie lub po wcześniejszym telefonicznym (+48 63 244 44 50) umówieniu dogodnego terminu spotkania.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej
Joanna Wasicka
